پیله رود آستان مراد (پیله فرنیا)

امشب وبلاگ "پیله رود آستان مـــــــــراد" دو ساله و وارد تجربه های سال سوم شدکه
بمانند کودکی در میان جامعه امـــــروزی که دو سال پیش بخاطر علاقه و کنجـکاوی بآن
دیار متــولد شد تا با گـــــــــــذر زمان قد بکشد و با دل نوشته ها و جستجوی صفحات
تاریخ در گذشته و حال منطقه پیله رود پربار و جوان شود .
در طول این دو سال با دوستان بسیاری آشنا شدم که هر کدام در جایگاه خــــود چون
نویسنده ای توانا بودند که با تبادل اندیشه ها دوستی و محبت بهم بیشتر میشد چه
آنهایی که اهـــل منطقه پیله رود بودند و وقایع و تاریخ آنجا را رصد میکردند و  یا آنهایی
که بطور اتفاقی در دنیای مجازی باهم آشنا و همدل  گشتیم ،همه دوستانی فریبا با
افکاری زیبا بودند .
گاهی با خواندن نگاه و نظرات شماها انرژی میگرفتم و گاه از نظرات و عمل دوستانی
غمگین ولی بودن با شما را بقول شاعـــر  "ندهم چنین غمی را به هزار شادکامی "
مایه خرسندی میدانستم و بس .
امیدوارم به یاری خـــــدا و لطف شما دوستان مطالب این وب روز به روز بهتر و رضایت
شما طالبان منطقه پیله رود و سایر دوستان گرامی را جلب نماید.
ولی جــای دوستان با فرهنگ پیله رودی در ایـن وبلاگ کاملا محصوص بوده و انتظاری
بیشتر از این که تعلق بدانجا دارند ،میرود .
از همه کسانیکه تا به امروز به این وبلاگ سرزده اند سپاسگزارم و آرزو دارم که تاآخر
همراه هم با همدلی و مهربانی باقی بمانیم  .
یاد همه دوستان گلی  که بهر دلیلی از دنیای مجازی (تار نگاری )خداحافظی کــرده
و در محیط زندگانی خویش مشغولند و شاید روزی یادی از ما کنند بخیر بـــــــاد و به
دوستانی که زین پس میهمانمان خواهند بود خوش آمد میگوییم .

ما اهل دلیم اشـــــاره را می فهمیم          راز شب پـــــــــــــــر ستاره را می فهمیم 
به پنجره های بسته عــــــادت داریم          به دوستان وفـــــــــــــــــــادار ارادت داریم

مدتی است که بخاطر مشغله های فــــــراوان کاری مطلبی ننوشته ام و از این بابت خیلی
خیلی از همه دوستان گلم معذرت میخواهم .
امیدوارم که دلچسبی و پــــــــرباری مطالب آتــــــــــــــــی جبران گذشته را بکند .ان شاءالله

ایام اندوهناک محرم سپری شد و ماه محــــــــــزون صفر هم در حال گذر است ولی آداب و
رسوم محلی در طول این ایام که هــــــــــــــر کدام مطلب کاملی است بموقع نتوانست در
صفحه وبلاگ بنشیند و امیدوارم در ادامه کار آنها را نیز بروز نمایم .
حال که در ایام شهادت پیامبر اسلام و کریم اهل بیت قــــــرار گرفته ایم میخواهم اشـارتی
بدان سو داشته و بدین طریق در کنار شما دوستان مهربانم باشم .
در سیره ائمه داریم امام حسن چند بار در عمرش حتی تمام اموالش را در راه خــدا انفاق
فرمودند و بحدی با فقرا همنشینی داشت که اموالشان در اختیار آنها بود و این اوج عدالت
خواهی این معصوم عزیز است .
ولی همیشه در پس پــــــــرده بوده و از ستم زمان بدانجا رسید که حتی در دیار اسلامی
بارگاهی هم نداشته و در اوج مظلومیت قرار گرفته است .
و بسیار جای شکر است که مردم پیله رود در عزای این معصوم نیز در مساجد جمع شده
و عزاداری باشکوهی همپای شهادت سیدالشهدا بپا میدارند .
رسم است که در این روز مردم از آشامیدن آب باحترام آن شهید خوداری میکنند و سعی
بر آشتی دادن کسانیکه اختلافی در بین آنها هست همت میگمارند .
در این روز علاوه بر مساجد در بیشتر خانه های منطقه مجالس سوگواری برپا میشود .
بنده نیز این ایام معنوی و ایمان را به همه مسلمانان و مردم خوب آن دیار تسلیت عرض
میکنم  .

بار دیگر سهل انگاری و عدم رعایت نکات ایمنی لازم توسط عــوامل انسانی در طبیعت
حادثه آفریده و کوهستان و مراتع  زیبا را دستخوش کارهای اشتباه خویش قرار داد.
متاسفانه دو روز پیش (۷/۷/۸۹) در یک حادثه ای تاسف برانگیز بدست افـرادی نامعلوم
قسمتی از طبیعت بکر و زیبای پیله رود طعمه حریق شد و منابع مـوجود آن در دل آتش
سوخت و پرده سیاهی بر آن کشید .



این آتش سوزی که از ساعت ۱۰ صبح آغــــــــــاز شده بود تا شب ادامه داشت و بدلیل
کوهستانی بودن منطقه و نبود امکانات کافی اطفاء حریق و عدم حضور بموقع نیـروهای
آتش نشانی موجب شـــــد تا حدود ۲۰۰ هکتار از اراضی و مراتع منطقه در میان شعله
های آتش بسوزد و چهره منطقه را دگرگون سازد .
در این حادثه حـــدود ۴۰۰ کندوی زنبور عسل بهمراه عسل مـرغوب و طبیعی تابستانه ،
در مقابل دیدگان مالکانش که  برای نجات کندوها سخت در تلاش بـــودند درمیان آتش
سوخته و از بین رفت .

دود حاصل از این آتش از ۵۰ کیلومتری بـــــراحتی قابل رویت بود و حتی در مـرکز استان
هم مشاهده میگردید .
این واقعه در زمانی رخ داد که نیروهای هلال احـــمر و آتش نشانی رژه آمادگی و اقتدار
خویش را در خیابانهای شهر بنمایش گذاشته و از آمادگی صد در صد خویش در مقابله
با حــوادث و سوانح صحبت میکردند ولی بار دیگر حادثه مذکور این فرضیه را اثبات نمود
که نیروهای امدادی هنوز در اول راهند و بموقع بـــــــروز حوادث کمترین آمــادگی را هم 
نداشته و برای آرایش و نمایشهای خیابانی آمادگی کامل دارند .  

مدتی است شبکه استانی صـــدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ( اسـتان اردبیل)در
اقدامی شایسته و قـــابل تحسین نسبت به جایگاه روستاهای استان طــــی برنامه ای
بنام "کند حیاتی" پرداخته و در هـــــــــر برنامه ای یکـی از روستاهای استان را معرفی و
کاستیها و توانمندیهای آنروستا را به آگاهی مخاطبین خویش میرساند.
در ادامه این کار حسنه دوستان زحمتکش صــــــدا و سیمای استان نسبت به تهیه چند
بـــرنامه  در یکی از روستاهای منطقه پیله رود بنام روستای "هشنه" پـــــــرداخته و گروه
فیلمبرداری و ضبط این برنامه ها تا حـــد ممکن سعی نموده اند تا این روستا را از زوایای
مختلف زیر نظر داشته و علاوه بر آبادانیها به کاستیها و مـــــــرگ حیات در جاهایی از این
روستا بعلت مهاجرت را بتصویر کشیده و برای مخاطبین و مسئولان بنمایش بگذارند .
در این برنامه ها که بواسطه تعدادی از اهــــــالی و شــــورای اسلامی نسبت به معرفی
روستای یاد شده ،پیشینه و مکـــــــانهای تاریخی  و کمبــــــــودهای روستا پرداخته شد
و علاوه بــــر آن بخشدار مرکزی "نمین" نیز در ادامـــه به سوالات مطرح شـده پاسخ داده
و برای حل سایر مشکلات منطقه قولهای مساعدی دادند.
برنامه های صـــــدا در طول ماه رمضان و بعد از آن از طـــریق رادیو پخش گردیده و برنامه
کـــند حیاتی نیز در تاریخ ۲۵/۶/۸۹ از سیمای استان که عمــــــــوما" در استان اردبیل و
استانهای همجــــوار و جمهوری آذربایجان قابل دریافت است بنمایش عموم بیننــــدگان
گذاشته شد .

بامید آبادانی و تــــوجه ویژه دولت به همه روستاهای کشور تا ســـرحد نهایی و ایجـــاد
امکانات و زیر ساختهای لازم بــــرای بازگشت همه مهاجرین به زادگـــــاه خویش و پایان
روزهای غربت ، بیکاری و مشکلات حواشی در شهرهای بزرگ.

در این منطقه در حــــــال حاضر تعداد ۱۵۰ خانوار زندگی میکنند و دارای ۴۹۹ نفر جمعیت
می باشند که از آن جمعیت ۲۴۷ نفر مرد و ۲۵۲ نفر زن میباشند .
میزان زاد و ولــــد گروههای سنی متوسط در این منطقه دارای کمترین تعداد میباشد که
نشان دهنده مهاجرت کامل جوانان بعد از ازدواج از منطقه است.
این در حالیست که در گذشته و بخصــوص در سالهای ۱۳۲۰ الــــــی ۱۳۵۰ منطقه دارای
جمعیتی فوق العاده جوان و کثیر بوده است که دو اصــــــل مهاجرت به شهرهای بزرگ و
باکو (مهاجرت دور اول) و مـــــــرگ و میر کودکان و غیره بر اثر بیماریها و کمبود امکانات در
سالهای فــــــوق باعث سیر نزولی در آمـــــار جمعیتی گردید ولی با تمام این مسائل در
اوایل انقلاب منطقه دارای جمعیتی بالغ بر ۴۰۰۰ نفر بوده است .
ولی متاسفانه بدلیل نبود امکانات رفاهی و کارگاههای اشتغالزا و عــــــــــدم تغییر چهره
منطقه بعد از انقلاب که مـــــــــوجب پایبندی به سکونت در روستاها شود موجب شد تا
از سال ۱۳۶۰ دور دوم مهاجرت به شهرهای بزرگ آغـــــاز شود ولی  تا سال ۱۳۷۰منطقه
هنوز مشمول ساخت مرکز خدمات درمانی و بهداشتی بــــود که میبایست طبق مصوبه
دولت جمعیتی بالای ۲۰۰۰ نفر داشته باشد و این امـــر هم بعد از سالهای سال و تلفات
به حقیقت پیوست .
نبود برنامه جامع برای نگه داشتن روستائیان در روستاها و عـــدم اجرای بموقع طرحهای
مــــــوجود و "شعار شهر بهتر از روستا" باعث شد این رویه تا بامـــروز ادامـه داشته باشد
بحدی که امروز کمترین آمار جمعیتی در منطقه را داراست . 
مرحوم دهخدا در کتاب خود جمعیت پیله رود را  ۲۴۴۷نفر ثبت ولی در آمار غیر رسمی و
منطقه ای که توسط ماموران مرزبانی پیله رودبسال ۱۳۱۰ صورت گرفته  تعداد  ۳۳۵۴ نفر
 ساکن در منطقه اعلام گردیده است .
در حال حاضر طبق آمـــــــاری غیر رسمی که توسط گروهی محلی صورت گرفته جمعیت
پیله رودیهای ساکن و افراد مقیم در سایر شهرهای ایران بالغ بر ۱۲۶۰۰ نفر میباشد .
امـــــروزه تعداد کثیری از مردم پیله رود در استانهای تهران ،اردبیل،آذربایجانشرقی،گیلان،
خراسان رضوی ،خوزستان ،فارس،اصفهان،مازندران،یزد و بعضی دیگـر از استانها و علاوه
بر آن در کشورهای جمهوری آذربایجان ،روسیه ،ترکمنستان ،هلند ،ایتالیا ،آلمان ،کانادا،
آمریکا،فرانسه،انگلستان و بعضی دیگر از کشورها مقیم هستند .
ترکیب سنی ،جنسی جمعیت حال حاضر منطقه بصـــــورت جدول ذیل میباشد که نشان
از تاسف بارترین زمان آماری و جمعیتی منطقه است.

مدیریت وبلاگ "پیله رود آستان مراد "برای همه عزیزان پیله رودی در هر نقطه ای از ایران
و جهان که هستند و دلشان بیاد و عشق "پیله رود" میطپد آرزوی تندرستی ،شادکامی
و زندگی خوشی را  دارد .
                                 ایام در همیشه زمان بکامتان باد 
                     
                         آمار از دو مرکز بهداشتی هشنه(۱) و پیرزاده (۲) میباشد

سنی/جنسی	مرد(۱)	زن(۱)	مرد(۲)	زن(۲)	جمع مرد	جمع زن
بدو تولد تا ۴ سال	۴	۳	۳	۵	۷	۸
۵  الی ۱۴	۷	۵	۸	۵	۱۵	۱۰
۱۵ الی ۲۴	۱۹	۱۵	۴۴	۲۶	۶۳	۴۱
۲۵ الی ۳۴	۱۸	۱۳	۲۰	۲۸	۳۸	۴۱
۳۵ الی۴۴	۷	۸	۴	۱۷	۱۱	۲۵
۴۵ الی ۵۴	۵	۶	۲	۱۴	۷	۲۰
۵۵ الی ۶۴	۷	۲۰	۱۵	۲۴	۲۲	۴۴
۶۵ الی۷۴	۱۱	۱۱	۱۷	۱۹	۲۸	۳۰
۷۵ الی ۸۴	۱۸	۱۴	۳۴	۱۸	۵۲	۳۲
۸۵ و بیشتر	۲	۱	۲	ـــــــ	۴	۱
جمع کل	۹۸	۹۶	۱۴۹	۱۵۶	۲۴۷	۲۵۲

                             از خـــــــــــدا عذر خطا خواه که پیش کرمش
                             گـــــــر گناه تو بود کـــوه کم از کاهی هست
بار دیگر رایحه خوش رمضان چون ترنم زیبای بهاری بمشام رسید تا عید دلــــــها چون
نوروزی دگر شور و شوق در بین خانواده ها و همسایگان پدید آورد .
در این عید دلها ،میهمانی بر گرد سفره میزبانی بزرگ که در این ماه بیشتر از ماههای
قبل سفره اش را رنگین ساخته چنان روح را مینوازد که گویی تولدی دوباره یافته باشد .
رمضان ماه آشتی با خود ،خودشناسی و درک حقایق و هستی،مـاه گشایش درهای
رحمت حق و ماه دوری از پلیدیها ،ماهی که واسطه ای بین تو و معبودت نیست .
رمــضان یاد آور محبت ، حسنات و رفاقت هاست ،رفاقت بین خالق و مخلوق تا راز دل
خود بر خالق خویش بگوییم و در آغوش رحمتش جـــــــای گیریم تا از غافله رستگاران
عقب نمانیم که این کاروان را هیچ منزلگهی جز بارگه او نیست .
حلول ماه رمضان ،این سعادت بـزرگ و رحمت بیکران بر همه شما مردم شریف و آزاده
ایران و بخصوص مردم منطقه پیله رود خجسته و مبارک باد .
از همه شما دوستان عـــزیز التماس دعـــــــــا و چون بنده ای گنهکاریم تقاضای عفو و
بخشش از درگاه بیکران حق را داریم .

                           (  بقیة الله خیـــــــــــــــــــــــــــرلکم )    
  تو می آیی و دست های مرا                  پر از عطریاس و سحر می کنی  
 
  تو می آیی و لحظه های مرا                  از احساس گل تازه تر می کنی 

  تو می آیی و چشم های مرا                 برای شکفتن خبــــــــر می کنی 

  اگر خسته باشم از این انتظار                به این خسته آخر نظر می کنی 

  تو می آیی و با غزل های سبز               بهار جـــــــــوان را صدا می زنی 

  به «انسانیت» بال و پر می دهی            به زخم «حقیقت» دوا می زنی 

  تو می آیی و مــــــــــرهم آشتی             به ســـرتاسر کینه ها می زنی 
 
  تو می آیی و با طلوعی لطیف               چه نقشی به آینه ها می زنی! 

                          **********************
                         ***********************
          گلها همه با اذن تو بر خواسته اند
       از بهر ظهور تو خود آراسته اند
       مردم همه در ذكر نماز بي شك
       اول فرجت را ز خدا خواسته اند
       بر لب كوثرم اي دوست ولي تشنه لبم
       در كنار مني از هجر تو در تاب و تبم
       روزمن با تو به شب آمدوشب باتوبه روز
       در فراق رخ ماهت گذرد روز و شبم

                بازتاب مقاله آقای شاهرخ شهابی عنبران در ماهنامه تالش
مدتی است که گاه و بیــــــگاه به ماهنامه و هفته نامــه های منتشره از استان و استانهای
همجوار که بدستم میرسد ســـــــــــری میزنم تا از مطالب ارائه شده دوستان و سایر بیخبر
و بی بهره نباشم .
در این میان از مطالب ماهنامه تالش که بدستم میـــــــرسد هم بخاطر همجواری با استان
بی بهره نیستم اما چیــــــــــــزی که توجه بنده و دیگر دوستان منطقه را بیشتر از قبل بخود
جلب نمــــــــود مطلب چاپ شده در شماره ۵۱ ویژه تیرماه این مــــــاهنامه بود که در صفحه
یازدهم بقلم دوست خوبمان آقای شاهرخ شهابی عنبران در این ماهنامه با عنـــــــــــــــوان
" تالش زبانان اردبیل " نقش بسته بود که عین مطلب در ذیل آورده شده است: 
   

پیله رود : روستای موســـــوم به پیله رود شامل: 13 پارچه روستا می باشند که یکی از مناطق اصیل ایرانی با آداب و رسوم قدیمی به شمار می رود و مـــــــــــــــردم آن علاوه بر زبان ترکی زبان تالشی را نیز حفظ کرده اند . موقع صحبت کــــــردن لهجه پیله رودی ها کاملا مشخص بوده و آثار زبان تالشی در تکلم اهالی پیله رود نمایان است . نقاط گردشگری : زارده بره باغات میوه تراژدی مـــــــرگ یک زبان در منطقه پیله رود به وضوح به چشم میخورد . ضرورت حفظ آثاراین زبان ایرانی و باستانی امـــــــری ست حیاتی که همت همگانی گویشوران و متخصصان زبان شناسی را می طلبد . به همین دلیل از همه بزرگان و فرهیختگان به فرهنگ ایــــرانی علاقمند و مخصوصا سازمان میـــــراث فرهنگی و گردشگری انتظار مــــــــیرود نسبت به ثبت جهانی زبان تالشی به عنوان میراث فرهنگی بشری همت گمارد .

اما جوابیه به آقای نویسنده  مطلب و ماهنامه منتشره:
هــــــــر از گاهی این ماهنامه بدون در نظر گرفتن واقعیات امر اقدام بچاپ مطالبی از طـــــرف
دوستان و خوانندگان خـــــود می نماید که شان و منزلت ماهنامه را زیــــــــر سوال میبرد که
آیا با نیت قبلی دست به چنین اقــــدامی میزند و یا اینکه مـــــــدیر مسئول و دبیران مربوطه
اطلاعات کامل از این حرفه و مطالب درج شده را ندارند و فقط منظورشان پـــر کردن صفحات
ماهنامه است که به بازار برسد .
بهر حال بگذریم از اینکه این مورد اشتباه اول ماهنامه تالش نیست.
کسانی که هنوز در خیال خویش میپرورانند که زبان ۴۵۰۰ ســـــاله اصیل و کهن آذری همان
زبان تالشی است روزی باین امــــــــر خواهند رسید که یک شاخه کوچک از درختی تنومند
نمی تواند بجای ریشه آن محسوب شود چــــرا که درختان کهن همیشه بواسطه نهالهایی
که به آن پیوند میخورند رنگ و میوه عوض میکنند ولی اگر تا عرش هم قــــد بکشند باز هم
متصل به ریشه هستند و به تنهایی کاری را پیش نمیبرند.
زبان شیرین آذری ریشه ای بسیار کهـــن دارد که از دل سیبری در روسیه گـــــــــرفته تا قعر
خلیج فارس ریشه دوانیده و جایگاه محکمی دارد و لهجه هایی از آن بمثــــــال شاخه هایی
میروید که شاید چــــون زبان تالشی در منطقه ای محــــــدود شود ویا بعضی دیگر که در اول
رویش خشکیده و محکوم به جدایی ست.
مورد دوم اینکه در  پیله رود کدامین زبان تالشی وجـــود دارد که بخواهد رو به فراموشی رود
نویسنده چــــون دیگر پژوهشگران بر حفظ این زبان باستانی واقف هستند اما دو زبان آذری
وتالشی را اشتباه گرفته اند.
پیله رود از نظر تقسیمات کشوری جـــــزو بخش مرکزی نمین بوده و زبان رایج در آن آذری با
گویش شیرین و کهن است و مجـــــاورت آن با عنبران نمیتواند استنادی بر تالشی بودن آن
باشد و علاوه بر آن یادگیری زبانهای دوم و بیشتر مهارتی است که بعضی از مــردان منطقه
آنرا دارا بوده اند که علاوه بر زبان آذری و فارسی بزبانهای تالشی ،روسی ، گیلکی ،ترکمن
و عربی نیز اشراف داشتند همانگونه که امـــروزه جوانان ایرانی سعی در یـادگیری چند زبان
دنیا هستند . در عجبم که آقای شهابی چگونه کــــوه با عظمتی همچون چهل تن (قرخلر)
را که بعد از سبلان جایگاهی مقدس و رفیع دارد و در حوزه ارضی و زراعی پیــــله رود قـــرار
گرفته را جزو خاک و مستغلات عنبران شمرده است .
جا دارد که مدیریت ماهنامه و نویسنده مطلب در کـارهای خود تجدید نظر نموده و بیشتر از
این با احساسات مردم منطقه بازی نفرمایند .

             مدیریت وبلاگ پیله رود آستان مراد و دوستداران پیله رود کهن

با خبر شدیم که استاد ادب و عرفان جناب آقای عبدالعظیم خدایی در سحــــرگاه روز
پنج شنبه در تـاریخ ۳/۴/۱۳۸۹ در سن ۸۶ سالگی بعلت کهـــولت سنی در شـــــــهر
اردبیل چشم از جهان فرو بسته و به دیدار یار شتافت .
با تشکیل اداره آمــوزش و پرورش در بخش نمین آنــــزمان ایشان بعنوان اولین معلم
رسمی آموزش و پرورش در سال ۱۳۲۷ به روستاهای پیله رود اعزام شد تا در سنگر
علم و تربیت جوانان منطقه خدمت نماید .
قبل از ایشان سواد آموزی در منطقه بصورت مکتب خانه و بواسطه اساتید بزرگواری
صورت میگرفت .
حقیر ضمن ادای احتـــــرام بمقام شامخ آن استاد گرانقدر درگذشت آن بزرگوار را به
عمـــوم شاگردان آن مرحوم و دوستداران علـــــم و فرهنگ منطقه و جامعه معلمین
تسلیت عـــــرض نموده و برای روح آن عزیز رحمت ایزدی و برای خانواده شان صبر و
شکیبایی مسئلت دارم .
                                یادشان گرامی و روحشان شاد باد